Gezond en duurzaam voedsel voor mensen in armoede

Om voor iedereen gezonde en duurzame voeding toegankelijk te maken is er verandering nodig in het huidige voedselsysteem. Dit is extra relevant voor mensen in armoede, omdat de toegang tot dergelijke voeding vooral voor hen een grote opgave vormt. Dus de vraag is hoe je dit kan verbeteren en hoe je ervoor zorgt dat dit aansluit bij hun behoeftes. Dit onderzochten wij binnen het project ‘Gezond en duurzaam voedsel voor mensen in armoede’.

De aanleiding

Voeding lokaal produceren en via de korte keten op de markt brengen is een van de manieren om gezonde en duurzame voeding voor mensen in armoede toegankelijk te maken. Een unieke kans om aan de noodzakelijke verandering van het voedselsysteem bij te dragen deed zich voor toen de Voedselbank Nijmegen (leverancier van voedsel aan mensen in armoede) en de Biesterhof (producent van voedsel) met elkaar in gesprek gingen.

De samenwerking tussen de Biesterhof en Voedselbank Nijmegen als casus

Steeds meer mensen in armoede maken aanspraak op de Voedselbank. Daardoor is het voor de Voedselbank een steeds grotere uitdaging om aan voldoende voedsel te komen. Zo zijn de voedseldonaties niet meer toereikend en is de organisatie steeds op zoek naar nieuwe aanbieders van – zo gezond en duurzaam mogelijk – voedsel. De Voedselbank koopt daarom tegenwoordig ook zelf in. Hierbij gaat het vooral om dagverse producten zoals groenten en fruit.

De Biesterhof is een nieuw boerderijconcept en een pionier binnen de transitie naar een sociaal en ecologisch gezond voedselsysteem. De organisatie heeft als doel voedsel te telen voor de lokale gemeenschap en dit via een korte keten te verkopen. Hierbij streeft de Biesterhof naar een regeneratieve productiemethode waarbij natuurlijke hulpbronnen worden versterkt in plaats van uitgeput en de producten verkocht worden tegen een eerlijke prijs.

De Voedselbank en de Biesterhof willen samenwerken en voedsel gaan leveren aan klanten van de Voedselbank en hierbij ook extra activiteiten voor hen organiseren, zoals kooklessen of workshops.

Waar werken we naartoe?

Momenteel liggen er twee onderzoeksvragen rondom de vormgeving van deze diensten en samenwerking. Ten eerste is er de vraag welke diensten passen bij de behoeften en wensen van de klanten van de Voedselbank. Om aan te sluiten bij de culturele diversiteit, belevingswereld en mogelijkheden van mensen in armoede is het belangrijk dat de Voedselbank en de Biesterhof samen met deze doelgroep bedenken hoe de diensten voor hen ontwikkeld kunnen worden. Daarnaast is het belangrijk dat de samenwerking duurzaam is, waarbij telers of boerderijen zoals de Biesterhof ook op de langere termijn voldoende inkomsten binnenkrijgen. De tweede vraag is dan ook hoe een zo rendabel mogelijke constructie opgezet kan worden voor de samenwerking tussen de Biesterhof en de Voedselbank Nijmegen. Met deze onderzoeksvragen zijn onderzoekers van het Louis Bolk Instituut aan de slag gegaan. Het onderzoek loopt van september 2023 tot en met augustus 2024 en is een mooi voorbeeld van werken aan een veerkrachtig, gezond en eerlijk landbouw-, voedsel-, en gezondheidssysteem.

Brede maatschappelijke winst

Deze casus wordt gebruikt om inzichten te bieden voor toekomstige vergelijkbare samenwerkingen tussen boerderijen of telers en Voedselbanken in heel Nederland. Daarnaast wordt de casus gebruikt voor aanbevelingen ten behoeve van de kosteneffectiviteit van initiatieven zoals de Biesterhof.

Lees ook

Toegankelijker maken van gezonde voeding
Gezonde voeding voor iedereen toegankelijk - factsheet
Gezond en duurzaam voedsel gemakkelijk toegankelijk voor elke Europeaan