Verdienen met biodiversiteit

Het Buijtenland van Rhoon is een succesvol voorbeeld van natuurinclusieve akkerbouw: er is namelijk aandacht voor recreatie, natuur en een rendabele landbouw. Het verdienmodel van de agrariërs is nu vooral gericht op een lagere pachtprijs en meerwaarde in de lokale korte keten. Maar wat boeren aan biodiversiteit leveren wordt nog maar nauwelijks beloond. Hoe kunnen we hier een solide beloningsysteem voor deze onmisbare ecosysteemdiensten opzetten?

Belonen voor biodiversiteit

In het Buijtenland van Rhoon werken de agrariërs al enkele jaren aan biodiversiteitsherstel in hun bedrijfsvoering. Dit zorgt voor extra kosten, bijvoorbeeld voor het beheer van natuurelementen. Daarnaast nemen inkomsten af, onder andere door lagere opbrengsten. Die worden veroorzaakt door een beperkt gebruik van chemische middelen en een extensiever bouwplan. Het verdienmodel in het gebied komt dus onder druk te staan. In het Buijtenland van Rhoon zoeken we naar een verdienmodel waarbij de agrariërs worden beloond voor hun prestaties voor biodiversiteitsherstel.

De Biodiversiteitsmonitor Akkerbouw biedt de basis voor een dergelijk verdienmodel. Op basis van Kritische Prestatie Indicatoren, zoals de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen, organische stofbalans en gewasdiversiteit, geeft de Biodiversiteitsmonitor inzicht in de randvoorwaarden voor biodiversiteitsherstel. Deze prestaties kunnen gekoppeld worden aan beloningen. Hiervoor gaan we in gesprek met belanghebbenden, zoals ketenpartijen, overheden en natuurorganisaties, die deze beloningen kunnen geven. Doordat we aansluiten bij de landelijke systematiek creëren we een verdienmodel dat zowel lokaal inzetbaar als landelijk opschaalbaar is.

Lerend beheren

Naast de aansluiting bij een landelijke beloningssystematiek biedt de Biodiversiteitsmonitor inzicht in de bedrijfsvoering. Voor de agrariërs, die volop aan het leren zijn tijdens hun overgang naar natuurinclusieve landbouw, biedt dit houvast. We gebruiken de Biodiversiteitsmonitor dan ook om gezamenlijk het “Lerend beheren” in het Buijtenland van Rhoon meer vorm te geven. Zo zetten we gezamenlijk in op milieubewuste alternatieven voor gewasbeschermingsmiddelen, en streven we ernaar het kunstmestgebruik zo ver mogelijk terug te dringen en de polders groen te houden in de wintermaanden.

Biodiversiteitsmonitor wetenschappelijk onderbouwd

De Biodiversiteitsmonitor biedt het Buijtenland van Rhoon dus een systematiek om gericht agrariërs te belonen voor biodiversiteitsherstel, en een manier om van de resultaten te leren. Om te toetsen of de doelen voor het herstel van biodiversiteit ook echt behaald worden, kijken we naar de relatie tussen de score op de Biodiversiteitsmonitor en de gemeten biodiversiteit in het veld. Op deze manier kunnen we achterhalen of een hogere score op de Biodiversiteitsmonitor ook daadwerkelijk leidt tot een betere bodemkwaliteit, waterkwaliteit en hogere natuurwaarde in het gebied.

Dit project ‘Een verdienmodel met de Biodiversiteitsmonitor akkerbouw in het Buijtenland van Rhoon’, dat gefinancierd wordt in het kader van Groen economisch herstel, zal eind 2024 een goed onderbouwde Biodiversiteitsmonitor opleveren, met aanknopingspunten voor beloningen op het gebied van biodiversiteitsherstel in het Buijtenland van Rhoon. Daarnaast biedt het project inzicht in de bedrijfsvoering van de agrariërs, en geeft het richting aan eventuele aanpassingen. De systematiek is landelijk uit te rollen, en toepasbaar in gebiedsprocessen waar naast doelstellingen voor natuurherstel ook een gezond verdienmodel voor agrariërs van belang is.

Lees ook

Buijtenland van Rhoon: transitie naar natuurinclusieve landbouw
Ontwikkeling van een Biodiversiteits-monitor Akkerbouw
Kritische prestatie indicatoren (KPI’s) voor de kringlooplandbouw